ဒုကၡေဒါမနႆအေၾကာင္း


ကိုယ္ဆင္းရဲမႈကို “ဒုကၡ”၊ စိတ္ဆင္းရဲမႈကို “ေဒါမနႆ” ဟုေခၚသည္။ အသြားအလာ၊ အလုပ္အကိုင္၊ အေနအထိုင္၊ က်ပ္တည္းက်င္းေျမာင္းမႈ ၊ ေရာဂါေ၀ဒနာ ဒဏ္ကိုခံစားေနရမႈ ၊ အရိုက္အႏွက္ခံရမႈ၊ တစ္စံုတစ္ခုႏွင့္ ထိခိုက္မႈ စသည္တို႔ေၾကာင့္ ခႏၱာကိုယ္၏ ပင္ပန္းႏြမ္းႏြယ္ျခင္းသည္ ဒုကၡခ်ည္းတည္။ ယခုေလာက၌လည္း ကိုယ္ခႏၱာနာက်င္လွ်င္ “အလိုေလး… ဒုကၡ ဒုကၡ” ဟု ညည္းညဴၾကေလသည္။ ထိုသို႔ခႏၱာကိုယ္ ဆင္းရဲေသာ္လည္း စိတ္ကား ဆင္းရဲခ်င္မွ ဆင္းရဲမည္။ ဘုရားအေလာင္း ပါရမီျဖည့္ေတာ္မႈရာ၌ မေဟာ္သဓာ၊ ေ၀ႆႏၱရာ ဘ၀သည္ စသည္တို႔၀ယ္ ကိုယ္ခႏၱာ မသက္သာဘဲ ဆင္းရဲ ဒုကၡ ေရာက္ေတာ္မႈခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ သတၱ၀ါတို႔၏ အက်ိဳးကို ေမွ်ာ္ကိုးရင္း ေစတနာေၾကာင့္စိတ္ဆင္းရဲမႈ ေဒါမနႆကား မျဖစ္ခဲ့ပါ။

စိတ္ဆင္းရဲမႈ၊ စိတ္မခ်မ္းသာမႈ၊ စိတ္ညစ္မႈ၊ စိတ္ပ်က္မႈ စသည္ျဖင့္ စိတ္မွာျဖစ္ေနေသာ ဒုကၡစုကိုပင္ “ေဒါမနႆ” ဟုေခၚရေလသည္။ ဤေဒါမနႆ ေ၀ဒနာသည္ စိတ္မွာစြဲကပ္လာေသာ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ “သူ႔အေၾကာင္း ၾကားရတာ စိတ္ထဲမွာ နာလြန္းလို႔ ငါ့အား သူ႔အေၾကာင္း မေျပာလာပါနဲ႔” စသည္ျဖင့္ စိတ္မခ်မ္းသာမႈကိုပင္ “စိတ္နာ” ဟု ေျပာဆိုၾကေလသည္။ ဤကဲ့သို႔ စိတ္မခ်မ္းသာတိုင္း၊ စိတ္နာတိုင္းလည္း ကိုယ္ဆင္းရဲခ်င္မွ ဆင္းရဲမည္။ ေျခြရံေပါၾကြယ္ စည္းစိမ္လယ္မွာ ကိုယ္ခႏၱာခ်မ္းျမပါလ်က္ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္လာ “ယံပိစၦံန လဘတိ၊ တမၸိ ဒုကၡံ = ရတာမလို၊ လိုတာမရ” ျဖစ္ေနၾကသူတို႔၏ ဒုကၡလည္း ဤေဒါမနႆပင္တည္း။ ဤေဒါမနႆ၏ ဆင္းရဲပံုလည္း ခႏာၱကိုယ္ ဆင္းရဲထက္ လြန္ကဲျပင္းျပ၏။ ေရႊဘံုေပၚမွ ဆင္းကာ တူေပ်ာ္ေပ်ာ္ ယွဥ္တြဲလ်က္ တဲအိုထဲ၌ ကိုယ္ဆင္းရဲကို ခံႏိုင္ၾကေလသည္။

စိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ ျပဳျပင္နည္းမွာ အေၾကာင္းအားေလ်ာ္စြာ အေတာ္မ်ားစြာပါရွိ၏။ သို႔ေသာ္ သူ႔အေၾကာင္းႏွင့္ သူ႔အေၾကာင္း ထိုက္တန္ေအာင္ ျပဳျပင္တတ္ဖို႔ကား ေတာ္ေတာ္တန္တန္ အသိဉာဏ္ ရွိရံုမွ်ျဖင့္ မလြယ္ကူေခ်။ အခ်ဳပ္မွာ အရွည္ကိုေျမာ္ျမင္၍ ဆိုင္ရာကိစၥအ၀၀ကို ၾကိဳတင္ၿပီး စီစဥ္ထားရမည္။ မိမိအစီအစဥ္ႏွင့္ တည့္ေအာင္လည္း မပ်င္းမရိလံု႔လရွိရမည္။ ထိုကဲ့သို႔ ဉာဏ္ေရာ ၀ီရိယပါ အရာရာ ျပည့္စံုပါလ်က္ ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမသင့္ ျဖစ္ခဲ့ပါေသာ္ (ရည္ရြယ္ခ်က္ မေျမာက္ခဲ့ေသာ္) စိတ္အားမငယ္ေစႏွင့္။ ေနာက္တစ္မ်ိဳးတိုး၍ ၾကိဳးစားေလဦး။ ၾကိဳးစားလွ်င္ ဘုရားပင္ျဖစ္ႏိုင္ေသးသည္။ ထို႔ျပင္ ေလာကဓံေၾကာင့္ မတုန္လႈပ္ဖို႔လည္း အေရးၾကီးေသး၏။ ေလာကဓံဆိုသည္ကား ေလာက၌ ေတြ႔ၾကံဳဖို႔ရန္ ထံုးစံတစ္မ်ိဳးတည္း။

ထိုေလာကဓံသည္

၁။ လာဘ ……………    ပစၥည္းဥစၥာရျခင္း

၂။ အလာဘ …………… ပစၥည္းဥစၥာမရျခင္း

၃။ ယသ ……………      အေျခြအရံမ်ားျခင္း

၄။ အယသ ……………   အေျခြအရံမရွိျခင္း

၅။ နိႏၵာ ……………       အကဲ့ရဲ႕ခံရျခင္း

၆။ ပသံသာ ……………  ခ်ီးမြမ္းခံရျခင္း

၇။ သုခ ……………       ကိုယ္-စိတ္ခ်မ္းသာျခင္း

၈။ ဒုကၡ ……………       ကိုယ္-စိတ္ဆင္းရဲျခင္း

ဤသို႔အားျဖင့္ ရွစ္ပါးရွိသည္။

ဤေလာကဓံမ်ား၌ မေကာင္း ၄ပါး၊ ေကာင္း ၄ပါးပါ၏။ ေကာင္းေသာေလာကဓံႏွင့္ ေတြ႔ၾကံဳရေသာအခါ ၀မ္းသာရႊင္ပ် တၾကြၾကြျဖစ္ေနျခင္း၊ မေကာင္းေသာေလာကဓံႏွင့္ ေတြ႔ၾကံဳေသာအခါ စိတ္အားႏြ႔ဲ၍ တမဲ့မဲ့ျဖစ္ေနျခင္းသည္ ေလာကဓံကို တုန္လႈပ္ျခင္းသည္။ ၀မ္းသာလြယ္သူသည္ ၀မ္းနည္းလြယ္သည္။ ၀မ္းသာအားၾကီးသူသည္ ၀မ္းနည္းအားၾကီးသည္။ ၀မ္းနည္းမႈမွာ ျပခဲ့ေသာ ေဒါမနႆ သေဘာတည္း။ ထို႔ေၾကာင့္ အျမဲစိတ္ခ်မ္းသာျခင္းကို (ဆိုးဆိုးေကာင္းေကာင္း) သိသိသာသာ စိတ္မေျပာင္းဖို႔ သတိထားသင့္ၾကေပသည္။

အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ

ကိုယ္က်င့္အဘိဓၶမာ (ဒုတိယခန္း)

2 Responses

  1. အစ္မေရ.. စာဖတ္ရတာ အေရာင္က မ်က္လံုးပ်က္ႏုိင္မယ္ထင္တယ္.။
    ေသခ်ာဖတ္ေနရတယ္.. သိပ္ဖတ္လို ့အဆင္မေျပဘူးအစ္မ..။
    စာေတြေတာ့လာဖတ္ပါအံဳးမယ္…။

  2. ကုိယ္႔က်င္႔အဘိဓမၼာကုိအျမဲဖတ္ေနေပမယ္႔
    ကိုယ္က်င္႔တရားေကာင္းဖုိ႔အမ်ားၾကီးလိုေသးတယ္ဗ်ာ
    ေက်းဇူးဗ်ာ စာအုပ္ေဘးခ်ျပီး ဒီမွာထပ္ဖတ္ျဖစ္တယ္
    း)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: