မြတ်ဗုဒ္ဓ၏ အာဝေဏိကဂုဏ်တော် (၁၈) ပါး

၁။     ။ အတီတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ။ အတိတ်ကာလ၌ အဆီးအတား အပိတ်အပင် မရှိသော ဉာဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ ၂။    ။ အနာဂတံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ။ အနာဂါတ်ကာလ၌ အဆီးအတား အပိတ်အပင်မရှိသော ဉာဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ ၃။    ။ ပစ္စုပ္ပန္နံသေ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော အပ္ပဋိဟတံ ဉာဏံ။ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ၌ အဆီးအတား အပိတ်အပင် မရှိသော ဉာဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ ၄။    ။ သဗ္ဗံ ကာယကမ္မံ ဉာဏပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဉာဏနုပရိဝတ္တံ။ အလုံးစုံ ကိုယ်ဖြင့် ပြုအပ်သောအမှုသည် ဉာဏ်ဖြင့်ယှဉ်လျှက် ဉာဏ်တော်သို့ အစဉ်လိုက်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား။ [...]

ျမတ္ဗုဒၶ၏ အာေ၀ဏိကဂုဏ္ေတာ္ (၁၈) ပါး

၁။     ။ အတီတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂ၀ေတာ အပၸဋိဟတံ ဥာဏံ။ အတိတ္ကာလ၌ အဆီးအတား အပိတ္အပင္ မရွိေသာ ဥာဏ္ေတာ္ႏွင္႕ ျပည္႕စံုေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား။ ၂။    ။ အနာဂတံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂ၀ေတာ အပၸဋိဟတံ ဥာဏံ။ အနာဂါတ္ကာလ၌ အဆီးအတား အပိတ္အပင္မရွိေသာ ဥာဏ္ေတာ္ႏွင္႕ ျပည္႕စံုေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား။ ၃။    ။ ပစၥဳပၸႏၷံေသ ဗုဒၶႆ ဘဂ၀ေတာ အပၸဋိဟတံ ဥာဏံ။ ပစၥဳပၸန္ကာလ၌ အဆီးအတား အပိတ္အပင္ မရွိေသာ ဥာဏ္ေတာ္ႏွင္႕ ျပည္႕စံုေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား။ ၄။    ။ သဗၺံ ကာယကမၼံ ဥာဏပုဗၺဂၤမံ ဥာဏႏုပရိ၀တၱံ။ အလံုးစံု ကိုယ္ျဖင္႕ ျပဳအပ္ေသာအမႈသည္ ဥာဏ္ျဖင္႕ယွဥ္လွ်က္ ဥာဏ္ေတာ္သို႕ အစဥ္လိုက္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား။ [...]

အကုသိုလ်ကံကို မလုပ်ရုံမျှဖြင့် ကုသိုလ်ဖြစ်ပါသလား

မေး ။ ။ ကုသိုလ် ၊ အကုသိုလ်အရာမှာ အကုသိုလ်ကံကို မလုပ်ရုံမျှဖြင့် ကုသိုလ်ဖြစ်ပါသလား ၊ ဥပမာ – အသက် သတ်ခြင်းဆိုတဲ့ အကုသိုလ်ကို ကျူးလွန်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းအားဖြင့် ကုသိုလ်ဖြစ်ပါသလား ။ ဖြေ ။ ။ သူ့အသတ်ကို သတ်ဖို့လို့ ရှေ့ရောက်လာတယ် ၊ သတ်မယ်လို့လည်း စိတ်ကတော့ ကူးထားတယ် ၊ နောက်တော့ တစ်စုံတစ်ခုသော အဖြစ်ကြောင့် မသတ်ပါဘူးလေ လို့ ရှောင်လိုက်ရင် အဲဒီရှောင်တဲ့ စိတ်က ကုသိုလ်စိတ် – ဝိရတီ ။ ဝိရတီစေတနာပါနေတဲ့ ကုသိုလ်စိတ် ဖြစ်တယ် ။ ဘုန်းကြီးတို့ ဥပုသ်သည်တွေမှာ ဥပုသ်မှ ကုသိုလ်တွေ ဖြစ်နေတယ်ဆိုတဲ့ ဥစ္စာ ရှောင်နေတာပဲ ။ သဘာဝကတော့ [...]

အကုသိုလ္ကံကုိ မလုပ္ရံုမွ်ျဖင့္ ကုသိုလ္ျဖစ္ပါသလား

ေမး ။ ။ ကုသိုလ္ ၊ အကုသိုလ္အရာမွာ အကုသိုလ္ကံကုိ မလုပ္ရံုမွ်ျဖင့္ ကုသိုလ္ျဖစ္ပါသလား ၊ ဥပမာ – အသက္ သတ္ျခင္းဆုိတဲ့ အကုသိုလ္ကုိ က်ဴးလြန္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းအားျဖင့္ ကုသိုလ္ျဖစ္ပါသလား ။ ေျဖ ။ ။ သူ႔အသတ္ကုိ သတ္ဖုိ႔လုိ႔ ေရွ႔ေရာက္လာတယ္ ၊ သတ္မယ္လုိ႔လည္း စိတ္ကေတာ့ ကူးထားတယ္ ၊ ေနာက္ေတာ့ တစ္စံုတစ္ခုေသာ အျဖစ္ေၾကာင့္ မသတ္ပါဘူးေလ လုိ႔ ေရွာင္လုိက္ရင္ အဲဒီေရွာင္တဲ့ စိတ္က ကုသိုလ္စိတ္ – ၀ိရတီ ။ ၀ိရတီေစတနာပါေနတဲ့ ကုသိုလ္စိတ္ ျဖစ္တယ္ ။ ဘုန္းၾကီးတုိ႔ ဥပုသ္သည္ေတြမွာ ဥပုသ္မွ ကုသိုလ္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္ဆုိတဲ့ ဥစၥာ ေရွာင္ေနတာပဲ ။ သဘာ၀ကေတာ့ [...]

နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ဉာဏ်စဉ် ၁၆ ပါး

၁။ နာမရူပ ပရိစေ ္ဆဒဉာဏ် – ရုပ်နာမ် ၂ ပါးကို ပိုင်းခြား၍ သိသောဉာဏ်။ ၂။ ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် – ရုပ်နာမ် ၂ ပါးဖြစ်ကြောင်းကို သိသောဉာဏ်။ ၃။ သမ္မာသနဉာဏ် – ရုပ်နာမ် ၂ ပါးကို အနိစ္စ ၊ ဒုက္ခ ၊ အနတ္တ ဟု သုံးသပ်သောဉာဏ်။ ၄။ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ် – ရုပ်နာမ် ၂ ပါး ဖြစ်ပုံပျက်ပုံကို ရှုသဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသောဉာဏ်။ ၅။ ဘင်္ဂဉာဏ် – ရုပ်နာမ် ၂ ပါး ဖြစ်ခြင်းကို လွှတ်၍ ပျက်ခြင်းကို ထင်သောဉာဏ်။ ၆။ ဘယဉာဏ် – ရုပ်နာမ် ၂ ပါးပျက်ခြင်းကို [...]

နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း ဥာဏ္စဥ္ ၁၆ ပါး

၁။ နာမရူပ ပရိေစ ၦဒဥာဏ္ – ရုပ္နာမ္ ၂ ပါးကို ပိုင္းျခား၍ သိေသာဥာဏ္။ ၂။ ပစၥယပရိဂၢဟဥာဏ္ – ရုပ္နာမ္ ၂ ပါးျဖစ္ေၾကာင္းကို သိေသာဥာဏ္။ ၃။ သမၼာသနဥာဏ္ – ရုပ္နာမ္ ၂ ပါးကို အနိစၥ ၊ ဒုကၡ ၊ အနတၱ ဟု သံုးသပ္ေသာဥာဏ္။ ၄။ ဥဒယဗၺယဥာဏ္ – ရုပ္နာမ္ ၂ ပါး ျဖစ္ပံုပ်က္ပံုကို ရႈသျဖင္႕ ျဖစ္ေပၚလာေသာဥာဏ္။ ၅။ ဘဂၤဥာဏ္ – ရုပ္နာမ္ ၂ ပါး ျဖစ္ျခင္းကို လႊတ္၍ ပ်က္ျခင္းကို ထင္ေသာဥာဏ္။ ၆။ ဘယဥာဏ္ – ရုပ္နာမ္ ၂ ပါးပ်က္ျခင္းကို [...]

ဗုဒ္ဓ (၄) မျိုး

ဗုဒ္ဓ (၄) မျိုး ၁။ သုတဗုဒ္ဓ – ပရိယတ္တိ အကြားအမြင် ဗဟုသုတများသော ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ် ။ ၂။ သာဝကဗုဒ္ဓ – ရဟန္တာအရှင်မြတ်။ ၃။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ – အသီးအခြားပွင့်တော်မူသော ဘုရားငယ်။ (သာသနာပ) ၄။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ – သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ဘုရားကြီး။ စေတီ (၄) ပါး (အများတကာအလေးအနက်ပြုရာဌာန – စေတီ) ၁။ ဓာတုစေတီတော် – ဓာတ်တော် ၊ စွယ်တော်၊ ဆံတော်။ ၂။ ဓမ္မစေတီ – တရားတော် ၊ ပိဋကတ်သုံးပုံ။ ၃။ ပရိဘောဂစေတီ – မြတ်စွာဘုရား၏ အသုံးအဆောင် (ဗောဓိညောင်ပင် ပါဝင်သည်)။ ၄။ ဥဒ္ဒိသစေတီ [...]

ဗုဒၶ (၄) မ်ိဳး

ဗုဒၶ (၄) မ်ိဳး ၁။ သုတဗုဒၶ – ပရိယတၱိ အၾကားအျမင္ ဗဟုသုတမ်ားေသာ ရဟန္းပုဂၢိဳလ္ ။ ၂။ သာ၀ကဗုဒၶ – ရဟႏၱာအရွင္ျမတ္။ ၃။ ပေစၥကဗုဒၶ – အသီးအျခားပြင္႕ေတာ္မူေသာ ဘုရားငယ္။ (သာသနာပ) ၄။ သမၼာသမၺဳဒၶ – သဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္ႏွင္႕ ျပည္႕စံုေတာ္မူေသာ ဘုရားၾကီး။ ေစတီ (၄) ပါး (အမ်ားတကာအေလးအနက္ျပဳရာဌာန – ေစတီ) ၁။ ဓာတုေစတီေတာ္ – ဓာတ္ေတာ္ ၊ စြယ္ေတာ္၊ ဆံေတာ္။ ၂။ ဓမၼေစတီ – တရားေတာ္ ၊ ပိဋကတ္သံုးပံု။ ၃။ ပရိေဘာဂေစတီ – ျမတ္စြာဘုရား၏ အသံုးအေဆာင္ (ေဗာဓိေညာင္ပင္ ပါ၀င္သည္)။ ၄။ ဥဒၵိသေစတီ [...]

အဖန်ငါးရာ ဆိုတဲ့ လှန့်လုံးလေး

ဆရာဝန်ကြီး ဦးနေဝင်း အမေး ။   ။ တချို့ အနောက်နိုင်ငံမှာ စိတ်ရောဂါ တစ်မျိုးဖြင့် ကိုယ့်အသတ်ကို သေကြောင်းကြံကြ ၊ သေကြပါတယ် … အဲဒါ ဗုဒ္ဓဘာသာ တိုင်းပြည်အနေနဲ့တော့ တရားတော်အရ ဘယ်လိုပါလဲ …။ အရှင်ဇနကာ ဘိဝံသ အဖြေ ။   ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ တိုင်းပြည်မှာက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်လို့ရှိရင် အဖန်ငါးရာ သေရမယ် ဆိုတဲ့ လှန့်လုံးလေးက ရှိထားတယ် … သတ်လို့ကတော့ ကမ္ဘာငါးရာ နောက်ထပ် မလိုက်ပါဘူး … ရှေးကံက ရှိနေရင်သာ ဘဝငါးရာ လိုက်တာပါ  … ရှေးကံ မရှိရင်တော့ သေဖို့တော့ မလိုက်ပါဘူး … မြန်မာလူမျိုးတွေမှာ အထိုက်အလျောက် ကံတို့ ဘာတု့ိ ယုံကြည်ထားတော့ [...]

အဖန္ငါးရာ ဆုိတဲ့ လွန္႔လံုးေလး

ဆရာ၀န္ၾကီး ဦးေန၀င္း အေမး ။   ။ တခိ်ဳ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံမွာ စိတ္ေရာဂါ တစ္မ်ိဳးျဖင့္ ကုိယ့္အသတ္ကုိ ေသေၾကာင္းၾကံၾက ၊ ေသၾကပါတယ္ … အဲဒါ ဗုဒၶဘာသာ တုိင္းျပည္အေနနဲ႔ေတာ့ တရားေတာ္အရ ဘယ္လုိပါလဲ …။ အရွင္ဇနကာ ဘိ၀ံသ အေျဖ ။   ။ ဗုဒၶဘာသာ တုိင္းျပည္မွာက ကိုယ့္ကုိယ္ကုိယ္ သတ္လုိ႔ရိွရင္ အဖန္ငါးရာ ေသရမယ္ ဆုိတဲ့ လွန္႔လံုးေလးက ရွိထားတယ္ … သတ္လုိ႔ကေတာ့ ကမၻာငါးရာ ေနာက္ထပ္ မလုိက္ပါဘူး … ေရွးကံက ရွိေနရင္သာ ဘ၀ငါးရာ လုိက္တာပါ  … ေရွးကံ မရွိရင္ေတာ့ ေသဖုိ႔ေတာ့ မလုိက္ပါဘူး … ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြမွာ အထိုက္အေလ်ာက္ ကံတုိ႔ ဘာတု႔ိ ယံုၾကည္ထားေတာ့ [...]