ဒုက္ခဒေါမနဿအကြောင်း

ကိုယ်ဆင်းရဲမှုကို “ဒုက္ခ”၊ စိတ်ဆင်းရဲမှုကို “ဒေါမနဿ” ဟုခေါ်သည်။ အသွားအလာ၊ အလုပ်အကိုင်၊ အနေအထိုင်၊ ကျပ်တည်းကျင်းမြောင်းမှု ၊ ရောဂါဝေဒနာ ဒဏ်ကိုခံစားနေရမှု ၊ အရိုက်အနှက်ခံရမှု၊ တစ်စုံတစ်ခုနှင့် ထိခိုက်မှု စသည်တို့ကြောင့် ခန္တာကိုယ်၏ ပင်ပန်းနွမ်းနွယ်ခြင်းသည် ဒုက္ခချည်းတည်။ ယခုလောက၌လည်း ကိုယ်ခန္တာနာကျင်လျှင် “အလိုလေး… ဒုက္ခ ဒုက္ခ” ဟု ညည်းညူကြလေသည်။ ထိုသို့ခန္တာကိုယ် ဆင်းရဲသော်လည်း စိတ်ကား ဆင်းရဲချင်မှ ဆင်းရဲမည်။ ဘုရားအလောင်း ပါရမီဖြည့်တော်မှုရာ၌ မဟော်သဓာ၊ ဝေဿန္တရာ ဘဝသည် စသည်တို့ဝယ် ကိုယ်ခန္တာ မသက်သာဘဲ ဆင်းရဲ ဒုက္ခ ရောက်တော်မှုခဲ့သည်။ သို့သော် သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးကို မျှော်ကိုးရင်း စေတနာကြောင့်စိတ်ဆင်းရဲမှု ဒေါမနဿကား မဖြစ်ခဲ့ပါ။ စိတ်ဆင်းရဲမှု၊ စိတ်မချမ်းသာမှု၊ စိတ်ညစ်မှု၊ စိတ်ပျက်မှု စသည်ဖြင့် [...]

ဒုကၡေဒါမနႆအေၾကာင္း

ကိုယ္ဆင္းရဲမႈကို “ဒုကၡ”၊ စိတ္ဆင္းရဲမႈကို “ေဒါမနႆ” ဟုေခၚသည္။ အသြားအလာ၊ အလုပ္အကိုင္၊ အေနအထိုင္၊ က်ပ္တည္းက်င္းေျမာင္းမႈ ၊ ေရာဂါေ၀ဒနာ ဒဏ္ကိုခံစားေနရမႈ ၊ အရိုက္အႏွက္ခံရမႈ၊ တစ္စံုတစ္ခုႏွင့္ ထိခိုက္မႈ စသည္တို႔ေၾကာင့္ ခႏၱာကိုယ္၏ ပင္ပန္းႏြမ္းႏြယ္ျခင္းသည္ ဒုကၡခ်ည္းတည္။ ယခုေလာက၌လည္း ကိုယ္ခႏၱာနာက်င္လွ်င္ “အလိုေလး… ဒုကၡ ဒုကၡ” ဟု ညည္းညဴၾကေလသည္။ ထိုသို႔ခႏၱာကိုယ္ ဆင္းရဲေသာ္လည္း စိတ္ကား ဆင္းရဲခ်င္မွ ဆင္းရဲမည္။ ဘုရားအေလာင္း ပါရမီျဖည့္ေတာ္မႈရာ၌ မေဟာ္သဓာ၊ ေ၀ႆႏၱရာ ဘ၀သည္ စသည္တို႔၀ယ္ ကိုယ္ခႏၱာ မသက္သာဘဲ ဆင္းရဲ ဒုကၡ ေရာက္ေတာ္မႈခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ သတၱ၀ါတို႔၏ အက်ိဳးကို ေမွ်ာ္ကိုးရင္း ေစတနာေၾကာင့္စိတ္ဆင္းရဲမႈ ေဒါမနႆကား မျဖစ္ခဲ့ပါ။ စိတ္ဆင္းရဲမႈ၊ စိတ္မခ်မ္းသာမႈ၊ စိတ္ညစ္မႈ၊ စိတ္ပ်က္မႈ စသည္ျဖင့္ [...]

သုစရိုက် ၁၀-ပါး၊ ဒုစရိုက် ၁၀-ပါး

သုစရိုက် ၁၀-ပါး ကာယ သုစရိုက် ၃-ပါး- ၁။ သတ္တဝါ အသက်ကိုသတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ၂။ သူတစ်ပါးပစ္စည်းကို မတရားယူခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ၃။ ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျင့်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း။ ဝစီ သုစရိုက် ၄-ပါး- ၄။ မှန်သောစကားကို ပြောဆိုခြင်း။ ၅။ ညီညွတ်စေလိုသောစိတ်ဖြင့် ပြောဆိုခြင်း။ ၆။ နူးညံ့ချိုသာသော စကားကိုပြောဆိုခြင်း။ ၇။ အကျိုးရှိသော စကားကိုပြောဆိုခြင်း။ မနော သုစရိုက် ၃-ပါး- ၈။ သူတစ်ပါးပစ္စည်း ရယူလိုစိတ် မရှိခြင်း။ ၉။ သူတစ်ပါးကို ဖျက်ဆီးလိုစိတ် မရှိခြင်း။ ၁၀။ မှန်သော အယူဝါဒကို ကိုးကွယ်ခြင်း။ —————————————— ဒုစရိုက် ၁၀-ပါး ကာယ ဒုစရိုက် ၃-ပါး ၁။ [...]

သုစ႐ိုက္ ၁၀-ပါး၊ ဒုစ႐ိုက္ ၁၀-ပါး

သုစ႐ိုက္ ၁၀-ပါး ကာယ သုစ႐ိုက္ ၃-ပါး- ၁။ သတၱ၀ါ အသက္ကိုသတ္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း။ ၂။ သူတစ္ပါးပစၥည္းကို မတရားယူျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း။ ၃။ ကာမဂုဏ္တို႔၌ မွားယြင္းစြာ က်င့္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း။ ၀စီ သုစ႐ိုက္ ၄-ပါး- ၄။ မွန္ေသာစကားကို ေျပာဆိုျခင္း။ ၅။ ညီညြတ္ေစလိုေသာစိတ္ျဖင့္ ေျပာဆိုျခင္း။ ၆။ ႏူးညံ့ခ်ဳိသာေသာ စကားကိုေျပာဆိုျခင္း။ ၇။ အက်ဳိးရွိေသာ စကားကိုေျပာဆိုျခင္း။ မေနာ သုစ႐ိုက္ ၃-ပါး- ၈။ သူတစ္ပါးပစၥည္း ရယူလိုစိတ္ မရွိျခင္း။ ၉။ သူတစ္ပါးကို ဖ်က္ဆီးလိုစိတ္ မရွိျခင္း။ ၁၀။ မွန္ေသာ အယူ၀ါဒကို ကိုးကြယ္ျခင္း။ —————————————— ဒုစ႐ိုက္ ၁၀-ပါး ကာယ ဒုစ႐ိုက္ ၃-ပါး ၁။ [...]

ယမမင်းထံ အစစ်ခံခြင်း

၁။ အိုကွဲ့ ယောက်ျား၊ မောင်လူသား၊ ဘယ်တရားများ ကျင့်ခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်မျိုးမှာ၊ လျှောက်စရာ၊ ဘယ်ဟာကိုမျှ မရှိတယ်။ ၂။ ကုသိုလ်ကောင်းမှု၊ တစ်ခုခု၊ မပြုခဲ့လားကွယ်။ ယမရာဇာ၊ မေးသောခါ၊ ခမျာ မှိုင်၍နေရှာတယ်။ ၃။ အမောင်ယောက်ျား၊ သတိထား၊ စဉ်းစားပါဦးကွယ်။ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၊ သာသနာ၊ မထွန်းပါလားကွယ်။ ကျွန်တော်တို့ရွာ၊ သာသနာ၊ ထွန်းလှပါတော့တယ်။ ၄။ ပဗ္ဗဇ္ဇိ၊ ဒုလ္လဘ၊ မရခဲ့လားကွယ်။ သာသနာစက်၊ ရဟန်းဘက်၊ စိတ်မျှ မကွက်တယ်။ ၅။ ရဟန်းဖြစ်မှာ၊ မင်းဆရာ၊ မဟောပါလားကွယ်။ ကျွန်တော့်ဆရာ၊ ဟောပြရှာ၊ နားမှာမဝင်တယ်။ ကျွန်တော့်စိတ်မှာ၊ သည်အခါ၊ ရွာသာ ရောက်တော့တယ်။ ၆။ ယောက်ျားစစ်ပ၊ လှလှရ၊ မင်းဘဝကို နှမြောတယ်။ လူတို့ပြည်ရွာ၊ အမောင့်မှာ၊ ဘာများလုပ်ခဲ့တယ်။ [...]

ယမမင္းထံ အစစ္ခံျခင္း

၁။ အိုကြဲ႔ ေယာက်္ား၊ ေမာင္လူသား၊ ဘယ္တရားမ်ား က်င့္ခဲ့တယ္။ ကြၽန္ေတာ္မ်ဳိးမွာ၊ ေလွ်ာက္စရာ၊ ဘယ္ဟာကိုမွ် မရွိတယ္။ ၂။ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ၊ တစ္ခုခု၊ မျပဳခဲ့လားကြယ္။ ယမရာဇာ၊ ေမးေသာခါ၊ ခမ်ာ မိႈင္၍ေနရွာတယ္။ ၃။ အေမာင္ေယာက်္ား၊ သတိထား၊ စဥ္းစားပါဦးကြယ္။ ဗုဒၶျမတ္စြာ၊ သာသနာ၊ မထြန္းပါလားကြယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရြာ၊ သာသနာ၊ ထြန္းလွပါေတာ့တယ္။ ၄။ ပဗၺဇၨိ၊ ဒုလႅဘ၊ မရခဲ့လားကြယ္။ သာသနာစက္၊ ရဟန္းဘက္၊ စိတ္မွ် မကြက္တယ္။ ၅။ ရဟန္းျဖစ္မွာ၊ မင္းဆရာ၊ မေဟာပါလားကြယ္။ ကြၽန္ေတာ့္ဆရာ၊ ေဟာျပရွာ၊ နားမွာမဝင္တယ္။ ကြၽန္ေတာ့္စိတ္မွာ၊ သည္အခါ၊ ရြာသာ ေရာက္ေတာ့တယ္။ ၆။ ေယာက်္ားစစ္ပ၊ လွလွရ၊ မင္းဘဝကို ႏွေျမာတယ္။ လူတို႔ျပည္ရြာ၊ အေမာင့္မွာ၊ ဘာမ်ားလုပ္ခဲ့တယ္။ [...]